Ορθοπαιδικός ή Ορθοπεδικός;

Πεζογραφία, ποίηση, γλώσσα και γραπτός λόγος, βιβλία.

Μέλη σε σύνδεση

Μέλη σε αυτή την Δ. Συζήτηση: Δεν υπάρχουν εγγεγραμμένα μέλη και 11 επισκέπτες

 

Ορθοπαιδικός ή Ορθοπεδικός;

Δημοσίευσηαπό Rudolf Hess » Ιούνιος 10th, 2005, 1:56 pm

Παιδιά επειδή έχω μια διαφωνία με ένα συνάδελφό μου σχετικά με τη λέξη Ορθοπαιδικός (Ορθοπεδικός) μήπως μπορεί κάποιος να μας διαφωτίσει πως πρέπει να γράφεται κανονικά;
Άβαταρ μέλους
Rudolf Hess
Maniac poster
 
Δημοσ.: 15953
Εγγραφη: Αύγουστος 6th, 2004, 11:18 pm
Τοποθεσια: Ηλύσια πεδία
Το μέλος Rudolf Hess, σύμφωνα με τους όρους χρήσης που αποδέχτηκε κατά την εγγραφή του, φέρει την αποκλειστική ευθύνη της παραπάνω δημοσίευσης, των απόψεων/θέσεων που εκφράζονται μέσω αυτής, καθώς και την επιλογή συνδέσμων που τυχόν συμπεριλαμβάνονται. Για άμεση επικοινωνία με τον διαχειριστή του phorum.gr στο email: admin(@)phorum.gr

Δημοσίευσηαπό tatetos_georgios » Ιούνιος 10th, 2005, 2:08 pm

ωρθωωπαιδοικως









αλλα με εψιλον 8)
tatetos_georgios
Casual Poster
 
Δημοσ.: 857
Εγγραφη: Ιούνιος 2nd, 2005, 7:07 pm
Το μέλος tatetos_georgios, σύμφωνα με τους όρους χρήσης που αποδέχτηκε κατά την εγγραφή του, φέρει την αποκλειστική ευθύνη της παραπάνω δημοσίευσης, των απόψεων/θέσεων που εκφράζονται μέσω αυτής, καθώς και την επιλογή συνδέσμων που τυχόν συμπεριλαμβάνονται. Για άμεση επικοινωνία με τον διαχειριστή του phorum.gr στο email: admin(@)phorum.gr

Re: Ορθοπαιδικός ή Ορθοπεδικός;

Δημοσίευσηαπό Sui generis » Ιούνιος 10th, 2005, 2:37 pm

Rudolf Hess έγραψε:Παιδιά επειδή έχω μια διαφωνία με ένα συνάδελφό μου σχετικά με τη λέξη Ορθοπαιδικός (Ορθοπεδικός) μήπως μπορεί κάποιος να μας διαφωτίσει πως πρέπει να γράφεται κανονικά;


Eπ΄αυτου εχει ολοκληρη αναλυση το λεξικο Μπαμπινιωτη,αλλα μου ειναι δυσκολο να σκαναρω το κειμενο για τεχνικους λογους.Ας εξηγησει καποιος απο τους φιλολογους που εχουμε εδω μεσα.Παντως ο Μπαμπινιωτης συμφωνει με το "ορθοπαιδικος"

Μια παρατηρηση πανω σε αυτο:
Προ ετων ειχα διαβασει ενα αρθρο πανω σε αυτο το θεμα αλλα δε θυμαμαι πολλες λεπτομερειες.Η ουσια ηταν πως η γραφη ορθοπαιδικος κατα τη γνωμη παντα του συγγραφεα¨παραπεμπει στην παιδεραστια ( ! ) γιατι τα δυο συνθετικα της λεξης δηλ.ορθο- και παιδικος σχετιζονται με το ορθο εντερο (! !! ) του παιδιου!οποτε καλυτερα να αποφευγεται αυτη η γραφη.
παραφορουμ : viewtopic.php?f=15&t=133451



http://magnusmagus.blogspot.com τελευταία ανανέωση: έχετε το νου σας !
Άβαταρ μέλους
Sui generis
Crazy poster
 
Δημοσ.: 9837
Εγγραφη: Μάρτιος 16th, 2005, 6:52 pm
Τοποθεσια: Λακωνία
Το μέλος Sui generis, σύμφωνα με τους όρους χρήσης που αποδέχτηκε κατά την εγγραφή του, φέρει την αποκλειστική ευθύνη της παραπάνω δημοσίευσης, των απόψεων/θέσεων που εκφράζονται μέσω αυτής, καθώς και την επιλογή συνδέσμων που τυχόν συμπεριλαμβάνονται. Για άμεση επικοινωνία με τον διαχειριστή του phorum.gr στο email: admin(@)phorum.gr

Δημοσίευσηαπό αυτόχθων » Ιούνιος 10th, 2005, 2:39 pm

Ορθοπεδική ή Ορθοπαιδική;

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗΣ ΟΡΘΟΠΕΔΙΚΗΣ ΚΑΙ ΤΡΑΥΜΑΤΟΛΟΓΙΑΣ

Περιοδικό Ε. Ε. Χ. Ο. Τ. / Τ. 47, τ.4, (1996)

Εισηγήσεις για την ορθή γραφή της λέξης Ορθοπεδική - Ορθοπεδικός

(με «ε» ή με «αι»)

Προκειμένου να διευκολυνθούμε στην αποφασή μας για την ορθή γραφή της λέξης Ορθοπεδική - Ορθοπεδικός (με ε ή με αι), κατόπιν αποφάσεως του Διοικητικού Συμβουλίου, ο Πρόεδρος της Ελληνικής Εταιρίας Χειρουργικής Ορθοπεδικής και Τραυματολογίας (ΕΕΧΟΤ) κ. Νικόλαος Αντωνίου εζήτησε την έγγραφη γνώμη 3 Καθηγητών Γλωσσολογίας. Του κ. Γ. Μπαμπινιώτη, Καθηγητού του Πανεπιστημίου Αθηνών, και των κ.κ. Α. Χριστίδη και Ε. Πετρούνια, καθηγητών του Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης. Παραθέτουμε τις 3 αυτές επιστολές:

1ο άρθρο

«Περί της ορθής γραφής του όρου Ορθοπεδική: Ορθοπεδική ή Ορθοπαιδική

Γεώργιος Μπαμπινιώτης, Καθηγητής Γλωσσολογίας Πανεπιστημίου Αθηνών

Ι. Τα δεδομένα:

1. Ο όρος πλάστηκε από τον γάλλο κλινικό γιατρό Nicholas Andry (1658-1742), καθηγητή στο Πανεπιστήμιο των Παρισίων, στο έργο του «Traite d'orthopedie ου l'art de prevenir et corriger dans les enfants les difformites du corps» («Πραγματεία περί ορθοπαιδίας ή η τέχνη προλήψεως και θεραπείας των σωματικών δυσπλασιών στα παιδιά»). Tο 1771 πλάστηκαν τα orthopedique και orthopediste.

2. Το 1833 χρησιμοποιήθηκε ο όρος Orthosomatie (Bricheteau), ενώ το 1829 προτάθηκε ο όρος orthomorphie (J.M. Delpech). ΣΗΜΕΙΩΣΗ: Το γαλλ. e accent aigu στο -pedie αποδίδει το ελλην. αι (πρβλ. pedagogue = παιδαγωγός, pedagogie = παιδαγωγική, pederastie = παιδεραστία, pediatrique = παιδιατρική, pedologie = παιδολογία κ.τ.ο), το ίδιο ισχύει και με το ae της αγγλικής (πρβλ. encyclopaedia = εγκυκλοπαίδεια).

3. Λεξικό Random House Webster's College Dictionary: Orthopedics or Οrthopaedics ΕΤΥΜΟΛΟΓΙΑ «1850-55; ΟΡΘΟ- + παιδ- (stem of παίς) child + -ics: cf. French orthopedique».

4. Λεξικό Le petit Robert: «orthopedie -1741 de ορθο - et gr. παίς, παιδός «enfant».

5. Ετυμολογικό Λεξικό της Γαλλικής Α. Dauzat -1. Dubois - Η. Mitterand: υορθο-(..) orthopedie 1741, Andry, sur le gr. παις, παιδός, enfant (α ete ensiuite compris comme forme sur le lat. pes, pedis, pied)».

6. J. Bouffartigue - Α-Μ. Delrieu: Οι ελληνικές ρίζες στη γαλλική γλώσσα: «-πεδ-/πέδο-παίς, παιδός, παιδί, orthopedie ιατρική τέχνη που διορθώνει τις δυσμορφίες των οστών ή των μυών του παιδιού για να του εξασφαλίσει σωστή ανάπτυξη. Με επέκταση της σημασίας η λέξη χρησιμοποιείται και για ενήλικες».

ΙΙ. Απόδοση στην Ελληνική:
Οι προσπάθειες να αποδοθεί στην Ελληνική η λέξη ανάγονται στον 19ο αιώνα. Στο λεξικό του Στέφανου Κουμανούδη (Συναγωγή νέων λέξεων υπό των λογίων πλασθεισών από της Αλώσεως μέχρι των καθ' ημάς χρόνων, 1900) βρίσκουμε τα εξής:

-αι- 1. Ορθοπαιδευταί, οι. Γαλλ. orthopedistes. Αγγέλου Βλάχου Λεξικό 1897.

2. ορθοπαιδευτικός (κατάστημα). Γαλλ. orthopedique. Στέφανος Κουμανούδης εν Εφημ. του Λαού 6 Σεπτ. 1850 - Αγγ. Βλάχος Λεξ. Ι897.

3. Ορθοπαιδισταί, οι. Ακροπολις 9 Νοεμβρ. 1894.

-ε- 4. ορθοπεδικά (νοσήματα; ) Καραβασίλης εν Εστ. Εφ. 31 Μαϊου 1898.

5. ορθοπεδούντα σώματα. Ακροπολις 22 Δεκ. 1894.

-ο- 6. ορθοποδικά (νοσήματα) Ι. Φρονίστας.

7. ορθοποδίστριαι γυναίκες ιατρείναι. Ακροπολις 7 Ιαν. 1895.

-α- 8. ορθοπαγία, η (= Φραγκ. orthopedie) Πανελλήν. σύντρ. 1891.

9. ορθοπαγική χειρουργική Πανελλήν. σύντρ. 1891.

Ο καθηγ. Ο.Γ. Γαροφαλίδης γράφει στο λήμμα ορθοπεδική (εγκ. 'Ηλιος): «το έτος 1741 ο Γάλλος καθηγητής Ανδρύ [....] είναι ο πατήρ της λέξεως ορθοπεδική, ην σχηματίζει εκ του ελληνικού ορθώς και παιδίον. Κυρίως ειπείν το βιβλίον τούτο είναι σύγγραμμα προοριζόμενον δια τας παιδαγωγούς και τας τροφούς [....]». Είναι φανερό ότι τελικά επικράτησε ο όρος ορθοπεδικός (με ε) που μαρτυρείται από το 1898.

ΙΙΙ. Γλωσσολογική Θεώρηση:

1. Παρακολουθώντας την ιστορία της δημιουργίας της λέξεως, δηλ. την ετυμολογία της, είναι φανερό ότι πλάστηκε από «τον πρώτον ονομάσαντα» και «πατέρα της λέξως», τον Ν. Andry, για να δηλώσει «την πρόληψη και θεραπεία των δυσπλασιών του σώματος στα παιδιά», εξ ου και ο όρος orthopedie από το ορθος + παιδ- (παις, παιδός) + ία. Αργότερα ο όρος επεκτείνεται στη χρήση του αναφερόμενος και σε ενηλίκους. Η γενίκευση αυτή φαίνεται ότι προβλημάτισε τους ειδικούς, που προέτειναν αργότερα γενικότερους όρους, το ορθομορφία (1829) και το ορθοσωματία (1833), οι οποίοι όμως δεν επικράτησαν, αφού ήδη από το 1771 είχαν πλαστεί και χρησιμοποιούνταν ευρύτερα οι όροι orthopedique και orthopediste.

2. Με τον καιρό - και από άγνοια της ετυμολογικής του προέλευσης - ο όρος παρασυνδέθηκε είτε με το λατινικό pes, pedis που σημαίνει το «πόδι» (πρβλ. ελλην. πους, ποδ-ός από την ίδια ρίζα με το πεδ-, επί-πεδ-ον-, τετρα-πεδ-ya > τετράπεζα «με τέσσερα πόδια» > τράπεζα) είτε με το ελλην. πέδη (πρβλ. τροχο-πέδη, πέδ-ιλον από τη ρίζα πεδ-/ ποδ-), εύχρηστο στην αρχαία κατά πληθ. (αι πέδαι = τα δεσμά, πέδικλα). 'Εγινε δηλ. αισθητό ότι το ορθοπεδική παράγεται είτε από ορθός + ped-«πόδι» (είδος υβριδίου, νόθου συνθέτου) είτε από ορθός + πέδη.

3. Ιστορικά, η απόδοση του όρου στην Ελληνική, όπου η λέξη εισήλθε ως «αντιδάνειο», ακολούθησε και τους τρείς δρόμους: α) της ετυμολογικής απόδοσης (ορθοπαιδευταί, ορθοπαιδευτικός, ορθοπαιδισταί), ήτοι της σύνδεσης με τη λ. παιδί. β) της παρετυμολογικής σύνδεσης με το πόδι (ορθοποδικός, ορθοποδίστριαι). γ) της παρετυμολογικής σύνδεσης με το πέδη (ορθοπεδικά, ορθοπεδούνται). 'Εγινε μάλιστα και απόπειρα απομάκρυνσης από τον αρχικό όρο και ελεύθερης αποδοσής του ως ορθοπαγιά και ορθοπαγική (από το πάγιος «σταθερός» του πήγνυμι «μπήζω»).

4. Τελικά, όπως είπαμε ήδη, επικράτησε η γραφή ορθοπεδική / ορθοπεδικός, προϊόν παρετυμολογικής σύνδεσης με το πέδη, σαν να σήμαινε η λέξη «τη χρησιμοποίηση πεδών, δηλ. δεσμών, επιδέσμων κ.τ.ο. για να ορθωθούν, να διορθωθούν τα οστά», σαν να ήταν δηλ. σύνθετο του τύπου «ορθώνω με πέδες» (ορθώ + πέδη).

IV. Κριτική των όρων:

1. Η ορθή γραφή σύμφωνα με την ετυμολογία (την ιστορική προέλευση) της λέξεως είναι ορθοπαιδική / ορθοπαιδικός.

2. Η επί πολλά έτη εσφαλμένη (δηλ. παρετυμολογική) γραφή της λέξεως ως ορθοπεδική / ορθοπεδικός (σαν να ήταν από το πέδη) δημιουργεί μεν κατάσταση συνηθείας, αλλά δεν δικαιολογεί ούτε αίρει το λάθος.

3. Το γεγονός ότι οι ξένοι ειδικοί επιστήμονες (αν οι πληροφορίες μου είναι ορθές) τείνουν να χρησιμοποιούν σε διεθνή συνέδρια τον όρο με το ae (orthopaedics), δηλ. το αντίστοιχο του ελληνικού αι, δυσκολεύει για τους 'Ελληνες επιστήμονες τα πράγματα, αφού (γράφοντας ορθοπεδική με ε) εμφανίζονται ενδεχομένως ότι αγνοούν την προέλευση μιας λέξεως που προέρχεται από την ίδια τη γλώσσα τους!

4. 'Οπως συχνά συμβαίνει με όρους που πλάσσονται από ξένους, έτσι και εν προκειμένω ο όρος ορθοπαιδική ή και ορθοπεδική είναι κακοπλασμένος αντί του σωστού παιδορθωτική ή και πεδορθωτική (πρβλ. και τον επίσης κακοσχηματισμένο όρο ορθοδοντική αντί του σωστού οδοντορθωτική. Τελευταία μάλιστα πιθανόν κατά το ορθοπεδική, απαντά και όρος λογοπεδική ή λογοπεδικός αντί των λογοθεραπεία και λογοθεραπευτής).

V. Συμπέρασμα: Οι όροι που γλωσσολογικώς ενδείκνυνται, κατά σειράν προτιμήσεως, είναι:

1 . Ριζική λύση . Καθιέρωση από τούδε του όρου παιδορθωτική (από το παιδί) ή πεδορθωτική (από το πέδες). Το παιδορθωτική θα θυμίζει την ετυμολογική προέλευση του όρου και θα αντιστοιχεί πλήρως στη μορφή του ξένου όρου (orthopaedics) που τείνει να επικρατήσει. Το πεδορθωτική θα αποδέσμευε τον όρο από το παιδί και θα τον συνέδεε και με ενηλίκους μέσω του πέδη. Οπωσδήποτε, οι Ελληνες γιατροί δικαιούνται να διαφοροποιούνται από τους ξένους όταν χρησιμοποιούν, έστω και όψιμα, το σωστό στη γλώσσα τους.

2. Συμβιβαστική λύση Α΄: Καθιέρωση της ετυμολογικής ορθογραφίας ορθοπαιδική / ορθοπαιδικός , που πλησιάζοντας στην ορθογραφία που τείνει να καθιερωθεί (orthopaedics) θα ήρε την υποψία οτι οι 'Ελληνες ειδικοί αγνοούν το ορθό ή ότι η λέξη, μολονότι ελληνική, γράφεται στην Ελληνική λανθασμένα! Μειονέκτημα: παραμένει η περιοριστική σύνδεση του όρου με μόνα τα παιδιά, όχι και τους ενηλίκους.

3. Συμβιβαστική λύση Β': Διατήρηση της εσφαλμένης (αλλά καθιερωμένης από μακρόχρονη χρήση) ορθογραφίας ορθοπεδική / ορθοπεδικος . Επιχειρήματα: α) και άλλες λέξεις και όροι της Ελληνικής εξακολουθούν να διατηρούν την παρετυμολογική ορθογραφία (πρβλ. λ.χ. τη λ. κτίριο αντί του ορθού κτήριο). β) με τη γενικότητα του πέδη υπερβαίνεται η περιοριστική χρήση του όρου ορθοπαιδική σε σχέση με τη λ. παιδιά.

Στην επιστήμη της γλώσσας όπως και σε όλες τις επιστήμες του ανθρώπου, η δυνατότητα πολλαπλών θεωρήσεων και ερμηνειών, η οποία εξασφαλίζει τη δυναμικότητα και την ελευθερία του, γεννά ενίοτε δυσκολίες και διλήμματα επιλογής που είναι σύμφυτα με την ίδια τη νόηση του ανθρώπου και τη γλώσσα που την εκφράζει.

Υπογραφή
Γεώργιος Μπαμπινιώτης
Καθηγητής γλωσσολογίας ΠΑ

2ο άρθρο

«Ορθοπεδική ή Ορθοπαιδική

Α. ΧΡΙΣΤΙΔΗΣ, Καθηγητής, Τομέας Γλωσσολογίας Α.Π.Θ.

Από ιστορική άποψη είναι βέβαιο ότι η γραφή «ορθοπαιδική» είναι η ορθή. Υπάρχει άλλωστε η ρητή δήλωση του δημιουργού του όρου Andry ότι ο «νεολογισμός» αυτός κατασκευάστηκε με βάση τα ελληνικά συνθετικά ορθό- και παιδ-. Η γραφή αυτή διατηρείται, σε μεγάλο ποσοστό, στις αγγλοσαξωνικές χώρες (orthopaedics. gynaecology).

Η γραφή «ορθοπεδική» δεν μπορεί να στηριχτεί με ιστορικά (ετυμολογικά) επιχειρήματα. Είναι σαφές ότι στη δημιουργία του όρου δεν εμπλέκεται η «πέδη». Εξάλλου είναι γνωστό ότι ήδη πολύ πρώιμα επικράτησε στη Γαλλία (για λόγους που έχουν να κάνουν με ιδιαιτερότητες της γαλλικής γλώσσας) η γραφή «orthopedie». Αν ο νεολογισμός αυτός έφτασε στην ελληνική μέσω της γαλλικής - πράγμα μάλλον βέβαιο -, τότε εξηγείται γιατί επικράτησε η γραφή «ορθοπεδική». Από ιστορική λοιπόν άποψη δεν υπάρχει καμιά αμφιβολία ότι η απόδοση «ορθοπαιδική» είναι η ορθή. Η εναλλακτική γραφή «ορθοπεδική», αν και ιστορικά αβάσιμη, στηρίζεται σε μια μακρόχρονη χρήση μέσα σ'ένα συγκεκριμένο επαγγελματικο χώρο. Και η μακρόχρονη χρήση - και στη γλώσσα - νομιμοποιεί. Με αυτή την έννοια, η γραφή «ορθοπεδική» δεν είναι γλωσσολογικά αβάσιμη.

Οι παρατηρήσεις που προηγήθηκαν δείχνουν τη συνθετότητα του ζητήματος στη γλωσσολογική θεώρησή του. Και οι δύο γραφές «στέκονται» γλωσσολογικά. Αλλά βέβαια το ζήτημα δεν τελειώνει εδώ. Η γλωσσική ρύθμιση (στην προκείμενη περίπτωση η επιλογή μεταξύ των δύο γραφών για τις ανάγκες της τυποποίησης - ομοιογένειας) επιβάλλει αποφάσεις. Και οι αποφάσεις δεν είναι - ούτε μπορούν να είναι - «καθαρά» γλωσσολογικές. Αναγκαστικά, η όποια απόφαση θα αντανακλά ιστορικές αντιλήψεις, όπως διαμορφώνονται μέσα στις διάφορες συγκυρίες. Στη συγκεκριμένη περίπτωση η προσωπική μου προτίμηση κλίνει υπέρ της γραφής «ορθοπαιδική», στο βαθμό που αντανακλά πιστότερα την προέλευση του όρου, ως νεολογισμού που δημιουργήθηκε στη Δύση με συγκεκριμένο ελληνικό λεξιλογικό υλικό. Επιπλέον ευθυγραμμίζει την ελληνική χρήση με τη διεθνή (orthopaedics). Θεσσαλονίκη, 24/6/1996

Υπογραφή

Α.Χρηστίδης
Καθηγητής Γλωσσολογίας ΑΠΘ


3ο άρθρο

«Ορθοπεδική ή Ορθοπαιδική

ΕΥΑΓΓΕΛΟΣ ΠΕΤΡΟΥΝΙΑΣ, Καθηγητής Γλωσσολογίας Α.Π.Θ.

Σχετικά με το ερώτημά σας: Ορθοπεδική ή Ορθοπαιδική;

Ο όρος δημιουργήθηκε στα γαλλικά, από το γιατρό καθηγητή και συγγραφέα ιατρικών συγγραμμάτων Nicolas Andry de Rois-Regard. Ο Andry έπλασε τον όρο: orthopedie χρησιμοποιώντας τα λεξικά στοιχεία (σήμερα ονομάζονται confixes «symfymata») orthο- kai -pedie. Τα συμφύματα αυτά, κοντά τόσο στα γαλλικά όσο και στις άλλες νεότερες γλώσσες, στηρίζονται στις αρχαίες ελληνικές λέξεις: ορθός - όρθιος, ίδιος, σωστός, «όχι παραμορφωμένος» και παιδειά «ανατροφή των παιδιών».

Η αρχική σημασία του όρου ήταν: «τέχνη της διόρθωσης ή της πρόληψης δυσμορφιών στα παιδιά». Αργότερα όμως επεκτάθηκε η σημασία: «κλάδος της χειρουργικής που θεραπεύει τις παθήσεις του κινητικού συστήματος». Με παρόμοια σημασία χρησιμοποιείται ο όρος και στις άλλες γλώσσες για πρδ. στα αγγλικά: «διόρθωση ή πρόληψη των δυσμορφιών, ιδιαίτερα στη δομή του σκελετού των παιδιών». Δηλαδή η αναφορά σε παιδιά παραμένει πάντα.

Ως προς τη γραφή με ε ή με αι: Στα γαλλικά, όπου πρωτοδημιουργήθηκε η λέξη, συνήθως το αρχαίο ελληνικό αι αποδίδεται με e. 'Ωστε οι 'Ελληνες, δεν δανείστηκαν τη λέξη από τα γαλλικά, την είδαν γραμμένη με e, και μάλλον γι'αυτό το λόγο την έγραψαν με ε. 'Ισως δεν εμάντεψαν πως ετυμολογικά στηρίζεται στην αρχαία ελληνική λέξη παιδεία, ίσως δεν ήθελαν να την περιορίσουν ειδικά στη θεραπεία παιδιών. Δηλαδή η ελληνική λέξη βρίσκεται ανάμεσα στην κατηγορία των απευθείας δανείων και στην κατηγορία των «μεταφραστικών δανείων» (με αντίστοιχη: pedic = παιδεία). Αν ήτανε καθαρά απευθείας δάνειο θα ήταν: ορτοπεντί; αν ήτανε καθαρά μεταφραστικό δάνειο θα ήταν: ορθοπαιδεία.

Στις άλλες γλώσσες που ενδιαφέρουν στην Ελλάδα η γραφή κυμαίνεται, καθώς άλλοτε ακολουθήθηκε η γαλλική γραφή, και άλλοτε προτιμήθηκε περισσότερη προσέγγιση προς την αρχαία ελληνική ρίζα. Στα αγγλικά αποδίδεται άλλοτε με e και άλλοτε με ae: orthopaedic - pedic; orthopedics - paedics; orthopaedy, -pedy. Η γραφή ae αποδίδει τον αρχαίο δίφθογγο αι. (Ο λόγος της αλλαγής του ι σε ε είναι πως έτσι πέρασαν αρχικά τέτοιες λέξεις απο τα αρχαία ελληνικά στα λατινικά). Στα βρεττανικά αγγλικά προτιμούν τη γραφή με ae, στα αμερικάνικα αγγλικά προτιμούν τη γραφή με e. Στα γερμανικά αποδίδεται με a (που μπορεί όμως να γραφτεί και ae): Orthopadie. Στα ιταλικά γράφουν e: ortopedia στα ιταλικά έτσι κι αλλιώς δεν θα μπορούσε να γραφτεί με ae, γιατί τότε θα διαβαζότανε και [ae].

Στα ελληνικά συνήθως γράφεται με ε έτσι για πρδ. θα είναι στο υπό έκδοση Λεξικό του Ιδρύματος Τριανταφυλλίδη. Αν θέλετε ο όρος να θυμίζει περισσότερο την αρχαία ελληνική ρίζα - παρόλο που τέτοιος επιστημονικός κλάδος δεν υπήρχε στην αρχαιότητα!-, και επιπλέον να κάνει αναφορά στο γεγονός ότι αρχικά στη Γαλλία ο κλάδος αναφερόταν ειδικά στα παιδιά, τότε μπορείτε να προτείνετε την αλλαγή της γραφής σε αι. Αν θέλετε ο όρος να παραμείνει πιο κοντά στην πραγματική πηγή του, τα γαλλικά και επιπλέον να μην υπονοεί πως αναφέρεται ειδικά σε παιδιά, τότε μπορείτε να προτείνετε να παραμείνει η γραφή με ε, που είναι πιο κοινή σήμερα.

Υ.Γ. Τέτοια και παρόμοια προβλήματα υπάρχουν σε πολλούς «διεθνισμούς». Ο λόγος είναι πως πολλοί διεθνισμοί δίνουν εξωτερικά την εντύπωση αρχαίων ελληνικών ή λατινικών λέξεων, στην πραγματικότητα όμως δημιουργήθηκαν στις νεότερες γλώσσες για να εξυπηρετηθούν οι ανάγκες των γλωσσών αυτών. Αν το καλοσκεφτούμε, η λέξη orthopedie ορθοπε(αι)δική δεν ταιριάζει πολύ καλά στο αρχαίο ελληνικό μορφολογικο και σημασιολογικό σύστημα! Αλλά μήπως ταιριάζει η λέξη μικρόβιο; (Θάπρεπε να είναι ή βραχύβιον ή μικρόζωον, μόνο που οι δύο αυτοί όροι δεν ταίριαζαν στα γαλλικά, όπου πρωτοδημιουργήθηκε η λέξη microbe). Και ίσως μερικές δεκάδες χιλιάδες ακόμη...

Σας εύχομαι εκτός απο γλωσσικές, να έχετε και πετυχημένες επιστημονικές και επαγγελματικές αποφάσεις στο συνέδριο σας.

Υπογραφή

Ευάγγελος Πετρούνιας

Θεσσαλονίκη,

1/10/1996, Περιοδικό E. Ε. Χ. Ο. Τ. / Τ. 47, τ.4, (1996)
Άβαταρ μέλους
αυτόχθων
New poster
 
Δημοσ.: 261
Εγγραφη: Μάρτιος 27th, 2005, 4:52 pm
Τοποθεσια: ΕΛ-ΛΑΣ (ηλιό-λιθος)
Το μέλος αυτόχθων, σύμφωνα με τους όρους χρήσης που αποδέχτηκε κατά την εγγραφή του, φέρει την αποκλειστική ευθύνη της παραπάνω δημοσίευσης, των απόψεων/θέσεων που εκφράζονται μέσω αυτής, καθώς και την επιλογή συνδέσμων που τυχόν συμπεριλαμβάνονται. Για άμεση επικοινωνία με τον διαχειριστή του phorum.gr στο email: admin(@)phorum.gr

Δημοσίευσηαπό αρχαίο_βρέφος » Ιούνιος 10th, 2005, 3:06 pm

Σύμπτωση!
Παρακολουθούσα χθες στο SevenX, μια εκπομπή με καλεσμένους 4 ορθοπεδικούς, κι επειδή κάθε φορά κάτω από το όνομα αυτού που μιλούσε έγραφε "ορθοπαιδικός", ξαναθυμήθηκα αυτήν την απορία μου.

Εξ όσων θυμάμαι, πάντως, το σωστό είναι ορθοπεδικός.Κάπου έχω αντιγράψει σχετικό άρθρο που λέει ότι η λέξη προέρχεται εκ του ορθός και του λατινικού pes ή εκ του ορθός + πέδον, δηλ. έδαφος, πράγμα που σημαίνει ότι η ορθοπεδική θέλει να συμβάλλει ώστε οι πάσχοντες να καταφέρουν να σταθούν όρθιοι στο έδαφος.

(λογικό ακούγεται - αν βρω το άρθρο θα το ποστάρω)
Άβαταρ μέλους
αρχαίο_βρέφος
Fast poster
 
Δημοσ.: 1593
Εγγραφη: Νοέμβριος 18th, 2004, 3:28 pm
Τοποθεσια: Αθήνα
Το μέλος αρχαίο_βρέφος, σύμφωνα με τους όρους χρήσης που αποδέχτηκε κατά την εγγραφή του, φέρει την αποκλειστική ευθύνη της παραπάνω δημοσίευσης, των απόψεων/θέσεων που εκφράζονται μέσω αυτής, καθώς και την επιλογή συνδέσμων που τυχόν συμπεριλαμβάνονται. Για άμεση επικοινωνία με τον διαχειριστή του phorum.gr στο email: admin(@)phorum.gr

Δημοσίευσηαπό Sui generis » Ιούνιος 10th, 2005, 3:28 pm

Eν τω μεταξυ εγω εκανα μια ανζητηση στο http://www.in.gr βαζοντας τη λεξη ορθοπαιδικη και βρηκα κατι αρθρακια σχετικα με την ετυμολογια της λεξης.Αν και η παραθεση του αυτοχρονα ηταν αρκετα πλουσια και κατατοπιστικη.Κατα τα φαινομενα οι αποψεις διιστανται.
παραφορουμ : viewtopic.php?f=15&t=133451



http://magnusmagus.blogspot.com τελευταία ανανέωση: έχετε το νου σας !
Άβαταρ μέλους
Sui generis
Crazy poster
 
Δημοσ.: 9837
Εγγραφη: Μάρτιος 16th, 2005, 6:52 pm
Τοποθεσια: Λακωνία
Το μέλος Sui generis, σύμφωνα με τους όρους χρήσης που αποδέχτηκε κατά την εγγραφή του, φέρει την αποκλειστική ευθύνη της παραπάνω δημοσίευσης, των απόψεων/θέσεων που εκφράζονται μέσω αυτής, καθώς και την επιλογή συνδέσμων που τυχόν συμπεριλαμβάνονται. Για άμεση επικοινωνία με τον διαχειριστή του phorum.gr στο email: admin(@)phorum.gr

Δημοσίευσηαπό αρχαίο_βρέφος » Ιούνιος 10th, 2005, 3:41 pm

Άβαταρ μέλους
αρχαίο_βρέφος
Fast poster
 
Δημοσ.: 1593
Εγγραφη: Νοέμβριος 18th, 2004, 3:28 pm
Τοποθεσια: Αθήνα
Το μέλος αρχαίο_βρέφος, σύμφωνα με τους όρους χρήσης που αποδέχτηκε κατά την εγγραφή του, φέρει την αποκλειστική ευθύνη της παραπάνω δημοσίευσης, των απόψεων/θέσεων που εκφράζονται μέσω αυτής, καθώς και την επιλογή συνδέσμων που τυχόν συμπεριλαμβάνονται. Για άμεση επικοινωνία με τον διαχειριστή του phorum.gr στο email: admin(@)phorum.gr

Δημοσίευσηαπό ARVANITIS » Ιούνιος 10th, 2005, 3:49 pm

αρχαίο_βρέφος έγραψε:Σύμπτωση!
Παρακολουθούσα χθες στο SevenX, μια εκπομπή με καλεσμένους 4 ορθοπεδικούς, κι επειδή κάθε φορά κάτω από το όνομα αυτού που μιλούσε έγραφε "ορθοπαιδικός", ξαναθυμήθηκα αυτήν την απορία μου.

Εξ όσων θυμάμαι, πάντως, το σωστό είναι ορθοπεδικός.Κάπου έχω αντιγράψει σχετικό άρθρο που λέει ότι η λέξη προέρχεται εκ του ορθός και του λατινικού pes ή εκ του ορθός + πέδον, δηλ. έδαφος, πράγμα που σημαίνει ότι η ορθοπεδική θέλει να συμβάλλει ώστε οι πάσχοντες να καταφέρουν να σταθούν όρθιοι στο έδαφος.

(λογικό ακούγεται - αν βρω το άρθρο θα το ποστάρω)


Δεν είμαι ειδικός αλλά επειδή στο παρελθόν υπήρξα η χαρά του ορθοπαι(ε)δικού, λόγω επαναλαβομένων ατυχημάτων, κάποια φορά έπιασα κουβέντα με έναν γέρο ντοτόρε της ορθοπαιδικής ο οποίος μου είπε αυτό που έγραψε και ο αυτόχθων
Από ιστορική άποψη είναι βέβαιο ότι η γραφή «ορθοπαιδική» είναι η ορθή. Υπάρχει άλλωστε η ρητή δήλωση του δημιουργού του όρου Andry ότι ο «νεολογισμός» αυτός κατασκευάστηκε με βάση τα ελληνικά συνθετικά ορθό- και παιδ-. Η γραφή αυτή διατηρείται, σε μεγάλο ποσοστό, στις αγγλοσαξωνικές χώρες (orthopaedics. gynaecology).


μου είπε δηλαδή ότι η επιστήμη τους σε αρχικό στάδιο ασχολείτο με τα παιδιά και τα προβλήματα στο σκελετό τους απο τη σοβαρή έλλειψη βιταμινών εκείνα τα χρόνια και την αλλαγή του παι σε πε μου την δικαιολόγησε σαν την παραλλαγή τραίνο και τρένο.
Δεν πιστεύω σε τίποτα , δεν ελπίζω σε τίποτα, δε φοβάμαι τίποτα......
είμαι παντρεμένος....


Τί του λείπει του ψωριάρη , φούντα με μαργαριτάρι
http://iansta.blogspot.com/
Άβαταρ μέλους
ARVANITIS
Crazy poster
 
Δημοσ.: 5128
Εγγραφη: Οκτώβριος 29th, 2004, 9:31 am
Τοποθεσια: ΛΙΟΠΕΣΙ
Το μέλος ARVANITIS, σύμφωνα με τους όρους χρήσης που αποδέχτηκε κατά την εγγραφή του, φέρει την αποκλειστική ευθύνη της παραπάνω δημοσίευσης, των απόψεων/θέσεων που εκφράζονται μέσω αυτής, καθώς και την επιλογή συνδέσμων που τυχόν συμπεριλαμβάνονται. Για άμεση επικοινωνία με τον διαχειριστή του phorum.gr στο email: admin(@)phorum.gr

Δημοσίευσηαπό Θερσίτης » Ιούνιος 10th, 2005, 3:58 pm

αρχαίο_βρέφος έγραψε:Τα βρήκα (τα σχετικά περί της λέξεως)

http://www.geocities.com/vasargyr/orthopaedics-etym.htm
http://www.geocities.com/vasargyr/orthopaedics.htm


Κι εγώ πιστεύω πως όσα αναφέρονται στις παραπάνω σελίδες είναι τα σωστά.
Η ετυμολογικά σωστή ορθογραφία φαίνεται να είναι το "ορθοπαιδική", εφ'όσον περιέχει τα συνθετικά που οδήγησαν αρχικά στην δημιουργία της εν λόγω επιστήμης. Επειδή όμως συχνά επικρατούν και ορθογραφίες προερχόμενες από παρετυμολογική σύνδεση (π.χ. "κτίριο") ή απλοποίηση (π.χ. "τραβώ"), εν προκειμένω πρέπει να δούμε τι γράφουν αυτοί που ευλόγως διαμορφώνουν την χρήση σε αυτήν την περίπτωση, δηλαδή οι ίδιοι οι γιατροί αυτής της ειδικότητας. Αν ξέραμε τι δηλώνει κάποιος επίσημος/ συλλογικός φορέας τους, θα ξέραμε αν η χρήση επιβεβαιώνει και την ετυμολογική ορθογραφία, οπότε σε αυτήν την περίπτωση δεν θα υπάρχει αμφιβολία. Λοιπόν, ας βρει κάποιος τι λένε.
εγώ δέ μισέω πάντας όσοι χθονίους έχουσι ρυσμούς και χαλεπούς. μεμάθηκά σ'ω Μεγιστή! των αβακιζομένων!
Θερσίτης
New poster
 
Δημοσ.: 68
Εγγραφη: Μάρτιος 2nd, 2004, 6:09 pm
Το μέλος Θερσίτης, σύμφωνα με τους όρους χρήσης που αποδέχτηκε κατά την εγγραφή του, φέρει την αποκλειστική ευθύνη της παραπάνω δημοσίευσης, των απόψεων/θέσεων που εκφράζονται μέσω αυτής, καθώς και την επιλογή συνδέσμων που τυχόν συμπεριλαμβάνονται. Για άμεση επικοινωνία με τον διαχειριστή του phorum.gr στο email: admin(@)phorum.gr

Δημοσίευσηαπό ARVANITIS » Ιούνιος 10th, 2005, 5:08 pm

Es_Pagan έγραψε:Δεν θα ήταν προοδευτικοί οι γιατροί, αλλιώς θα τους λοιδωρούσε...


Αυτό λέγεται εμπάθεια αδερφέ. :-?
Δεν πιστεύω σε τίποτα , δεν ελπίζω σε τίποτα, δε φοβάμαι τίποτα......
είμαι παντρεμένος....


Τί του λείπει του ψωριάρη , φούντα με μαργαριτάρι
http://iansta.blogspot.com/
Άβαταρ μέλους
ARVANITIS
Crazy poster
 
Δημοσ.: 5128
Εγγραφη: Οκτώβριος 29th, 2004, 9:31 am
Τοποθεσια: ΛΙΟΠΕΣΙ
Το μέλος ARVANITIS, σύμφωνα με τους όρους χρήσης που αποδέχτηκε κατά την εγγραφή του, φέρει την αποκλειστική ευθύνη της παραπάνω δημοσίευσης, των απόψεων/θέσεων που εκφράζονται μέσω αυτής, καθώς και την επιλογή συνδέσμων που τυχόν συμπεριλαμβάνονται. Για άμεση επικοινωνία με τον διαχειριστή του phorum.gr στο email: admin(@)phorum.gr

Δημοσίευσηαπό ARVANITIS » Ιούνιος 10th, 2005, 5:37 pm

Es_Pagan έγραψε:Άλλως πως κάνε ό,τι κάνω 8)


Τσου

"Μου λείπουν οι απολογητές και βρήκα την μπέμπα πρόχειρη." μοιάζει.
Δεν πιστεύω σε τίποτα , δεν ελπίζω σε τίποτα, δε φοβάμαι τίποτα......
είμαι παντρεμένος....


Τί του λείπει του ψωριάρη , φούντα με μαργαριτάρι
http://iansta.blogspot.com/
Άβαταρ μέλους
ARVANITIS
Crazy poster
 
Δημοσ.: 5128
Εγγραφη: Οκτώβριος 29th, 2004, 9:31 am
Τοποθεσια: ΛΙΟΠΕΣΙ
Το μέλος ARVANITIS, σύμφωνα με τους όρους χρήσης που αποδέχτηκε κατά την εγγραφή του, φέρει την αποκλειστική ευθύνη της παραπάνω δημοσίευσης, των απόψεων/θέσεων που εκφράζονται μέσω αυτής, καθώς και την επιλογή συνδέσμων που τυχόν συμπεριλαμβάνονται. Για άμεση επικοινωνία με τον διαχειριστή του phorum.gr στο email: admin(@)phorum.gr

Δημοσίευσηαπό Yochanan » Ιούνιος 10th, 2005, 6:27 pm

deleted by user request
I Yochanan have foresuffered all
enacted in the same phorum thread
I who protested at the Berlin Wall
And toured in Europe with the Grateful Dead
Άβαταρ μέλους
Yochanan
Extreme poster
 
Δημοσ.: 27438
Εγγραφη: Ιούνιος 3rd, 2005, 7:01 pm
Το μέλος Yochanan, σύμφωνα με τους όρους χρήσης που αποδέχτηκε κατά την εγγραφή του, φέρει την αποκλειστική ευθύνη της παραπάνω δημοσίευσης, των απόψεων/θέσεων που εκφράζονται μέσω αυτής, καθώς και την επιλογή συνδέσμων που τυχόν συμπεριλαμβάνονται. Για άμεση επικοινωνία με τον διαχειριστή του phorum.gr στο email: admin(@)phorum.gr

Re: Ορθοπαιδικός ή Ορθοπεδικός;

Δημοσίευσηαπό Darth Vader » Ιούνιος 10th, 2005, 6:40 pm

Rudolf Hess έγραψε:Παιδιά επειδή έχω μια διαφωνία με ένα συνάδελφό μου σχετικά με τη λέξη Ορθοπαιδικός (Ορθοπεδικός) μήπως μπορεί κάποιος να μας διαφωτίσει πως πρέπει να γράφεται κανονικά;

Γλωσσολόγος δεν είμαι.
Και οι δύο, νομίζω πως έχετε δίκιο.

Η χρήση του «αι» ή του «ε», εξαρτάται από την ιδιότητα του ασκούντος την «ορθοπεδική».
Περιέργως, ο Word μου κοκκίνισε το «ορθοπαιδική», προτείνοντας το «ορθοπεδική».

Εάν ασχολείται με παιδιά, τότε είναι «ορθπαιδικός» (παιδίατρος).
Κι αν ασχολείται με την πέδη (στατικότητα, ισορροπία, βάδισμα), τότε είναι «ορθοπεδικός».
Άβαταρ μέλους
Darth Vader
Keeper of the Seven Sins
 
Δημοσ.: 26068
Εγγραφη: Ιούνιος 13th, 2004, 3:57 am
Τοποθεσια: Where no Man gone before
Το μέλος Darth Vader, σύμφωνα με τους όρους χρήσης που αποδέχτηκε κατά την εγγραφή του, φέρει την αποκλειστική ευθύνη της παραπάνω δημοσίευσης, των απόψεων/θέσεων που εκφράζονται μέσω αυτής, καθώς και την επιλογή συνδέσμων που τυχόν συμπεριλαμβάνονται. Για άμεση επικοινωνία με τον διαχειριστή του phorum.gr στο email: admin(@)phorum.gr

Δημοσίευσηαπό Areios » Ιούνιος 10th, 2005, 8:44 pm

Οι ορθοπεδικοι ασχολουνται και με παιδορθοπεδικη και με τραυμα..
Άβαταρ μέλους
Areios
Fast poster
 
Δημοσ.: 2615
Εγγραφη: Φεβρουάριος 27th, 2005, 6:18 pm
Τοποθεσια: Βόρεια σύνορα
Το μέλος Areios, σύμφωνα με τους όρους χρήσης που αποδέχτηκε κατά την εγγραφή του, φέρει την αποκλειστική ευθύνη της παραπάνω δημοσίευσης, των απόψεων/θέσεων που εκφράζονται μέσω αυτής, καθώς και την επιλογή συνδέσμων που τυχόν συμπεριλαμβάνονται. Για άμεση επικοινωνία με τον διαχειριστή του phorum.gr στο email: admin(@)phorum.gr

Re: Ορθοπαιδικός ή Ορθοπεδικός;

Δημοσίευσηαπό Θερσίτης » Ιούνιος 10th, 2005, 10:21 pm

ΕΡΜΗΣ έγραψε:
Rudolf Hess έγραψε:Παιδιά επειδή έχω μια διαφωνία με ένα συνάδελφό μου σχετικά με τη λέξη Ορθοπαιδικός (Ορθοπεδικός) μήπως μπορεί κάποιος να μας διαφωτίσει πως πρέπει να γράφεται κανονικά;

Γλωσσολόγος δεν είμαι.
Και οι δύο, νομίζω πως έχετε δίκιο.

Η χρήση του «αι» ή του «ε», εξαρτάται από την ιδιότητα του ασκούντος την «ορθοπεδική».
Περιέργως, ο Word μου κοκκίνισε το «ορθοπαιδική», προτείνοντας το «ορθοπεδική».

Εάν ασχολείται με παιδιά, τότε είναι «ορθπαιδικός» (παιδίατρος).
Κι αν ασχολείται με την πέδη (στατικότητα, ισορροπία, βάδισμα), τότε είναι «ορθοπεδικός».


Η λ. "πέδη" (όπως και το τέρμα "-πέδη") δεν σημαίνει τίποτα από αυτά που λες, ΕΡΜΗ.

Αν κριτήριό μας για την ορθή γραφή ήταν η ανταπόκριση του αντικειμένου αυτής της επιστήμης στο β' συνθετικό της λέξης, τότε και οι δύο γραφές πάσχουν, γιατί ναι μεν δεν ασχολείται αποκλειστικά με παιδιά, ούτε όμως αποκλειστικά με πόδια.

Βάσει της μαρτυρίας αυτού που έπλασε τη λέξη, η ετυμολογικά βάσιμη γραφή είναι "ορθοπαιδικός". Από εκεί και πέρα, ισχύουν οι εξηγήσεις των γλωσσολόγων που παραθέτει ο αυτόχθων.
εγώ δέ μισέω πάντας όσοι χθονίους έχουσι ρυσμούς και χαλεπούς. μεμάθηκά σ'ω Μεγιστή! των αβακιζομένων!
Θερσίτης
New poster
 
Δημοσ.: 68
Εγγραφη: Μάρτιος 2nd, 2004, 6:09 pm
Το μέλος Θερσίτης, σύμφωνα με τους όρους χρήσης που αποδέχτηκε κατά την εγγραφή του, φέρει την αποκλειστική ευθύνη της παραπάνω δημοσίευσης, των απόψεων/θέσεων που εκφράζονται μέσω αυτής, καθώς και την επιλογή συνδέσμων που τυχόν συμπεριλαμβάνονται. Για άμεση επικοινωνία με τον διαχειριστή του phorum.gr στο email: admin(@)phorum.gr

Επόμενη

Επιστροφή στην Λογοτεχνία

Μετάβαση στην αρχή της σελίδας

Μέλη σε σύνδεση

Μέλη σε αυτή την Δ. Συζήτηση: Δεν υπάρχουν εγγεγραμμένα μέλη και 11 επισκέπτες