Σπυρίδων Μηλιαράκης, ο κοσμοπολίτης επιστήμονας

Ιστορικά γεγονότα, καταστάσεις. Αναδρομές και διευκρινίσεις.

Μέλη σε σύνδεση

Μέλη σε αυτή την Δ. Συζήτηση: Gordian Knot και 25 επισκέπτες

 

Σπυρίδων Μηλιαράκης, ο κοσμοπολίτης επιστήμονας

Δημοσίευσηαπό karhergr » Δεκέμβριος 31st, 2017, 10:01 am

Ο Σπυρίδων Μηλιαράκης (1852–1919), ήταν γόνος μιας διάσημης οικογένειας ακαδημαϊκών από την Κρήτη. Σπούδασε Ιατρική στο Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο της Αθήνας και στη συνέχεια ολοκλήρωσε την πρακτική του στα Σκόπια (1876 - 1881). Στη συνέχεια μετέβη στη Γερμανία, όπου σε ένα από τα αρχαιότερα ευρωπαϊκά πανεπιστήμια, σε αυτό του Βύρτσμπουργκ (η πατρίδα του Χάιζενμπεργκ, του Ραίντγκεν και του Ζίμπολντ), εκπόνησε την διδακτορική του διατριβή στη Βοτανική, το 1884. Επιστρέφει στην Ελλάδα και αναλαμβάνει υπηρεσία στον Βασιλικό Βοτανικό Κήπο, όπου και θα διαδεχθεί ως Επιμελητής του, τον Theodor von Heldreich (1822–1902).

Εικόνα

Παράλληλα με την εργασία του στον Βοτανικό Κήπο, ακολουθεί και λαμπρή ακαδημαϊκή καριέρα, για να αναδειχθεί τακτικός καθηγητής της Βοτανικής στο Πανεπιστήμιο της Αθήνας. Πέρα από την πρωτοποριακή του εργασία στο πεδίο αυτό, ο καθηγητής, φανατικός οπαδός του Καρόλου Δαρβίνου, προσπαθεί με μια σειρά πρωτότυπων δημοσιεύσεων αλλά και μεταφράσεων γερμανικών έργων, να καταστήσει την Θεωρία της Εξέλιξης οικεία στο ελληνικό κοινό. Ανάμεσα στα παραπάνω έργα, εξέχουσα θέση κατέχει ένα μικρό βιβλίο, που είναι η μετάφραση από τη γερμανική, της βιογραφίας του Δαρβίνου, γραμμένη από τον καθηγητή της Φυσιολογίας και διευθυντή του αντίστοιχου ινστιτούτου της Ιένας, William T. Preyer (1841–97). Το βιβλίο θα εκδοθεί στα ελληνικά το 1880, δηλαδή δύο χρόνια πριν τον θάνατο του Δαρβίνου. Πέρα από το υπερβολικό κάποιες φορές ύφος του, το βιβλίο αξίζει να διαβαστεί, αφού δίνει σημαντικές πληροφορίες για τον βίο και το έργο του ανδρός και απαντά καίρια στις όποιες επικρίσεις της εξελικτικής θεωρίας, από τους θρησκόληπτους και φανατικούς της εποχής. Ενδιαφέρον επίσης έχει, ότι ο ίδιος ο Δαρβίνος, όπως προκύπτει από την αλληλογραφία του με τον Theodor von Heldreich, που την έχει δημοσιεύσει ο καθηγητής Κριμπάς, φαίνεται να είχε γνώση της όλης αυτής μεταφραστικής προσπάθειας του Μηλιαράκη και να ήταν σύμφωνος με το πνεύμα της.

Αρχικά, η βιογραφία του Δαρβίνου από τον Prayer, είχε δημοσιευτεί στο περιοδικό «Εστία», σε συνέχειες. Στη συνέχεια εκδόθηκε στο βιβλιαράκι που σας παρουσιάζω, το οποίο περιλαμβάνει και εργογραφία του Δαρβίνου, χωρίς όμως να περιέχει πολλές παραπομπές. Αυτό που επίσης πρέπει να σημειωθεί, είναι ότι ο Μηλιαράκης δεν σκόπευε μόνο να εκδώσει μια απλή βιογραφία του Δαρβίνου 30 περίπου σελίδων στην ελληνική. Ο απώτερος στόχος του ήταν να την συμπεριλάβει σε ένα γενικότερο έργο Ανθρωπολογίας που η συγγραφή του, φαίνεται να ήταν και το όνειρο της ζωής του. Τελικά, θα συγγράψει ένα εγχειρίδιο Ζωολογίας, με ολοκληρωμένο κεφάλαιο Ανθρωπολογίας, προορισμένο για μαθητές του Γυμνασίου, το 1889. Θα έρθει όμως δεύτερος, αφού το πρώτο ανάλογο βιβλίο στα ελληνικά, θα έρθει από τη Σμύρνη (Διαμαντόπουλος, 1880). Σε αντίθεση με τον δαρβινικό Μηλιαράκη, το βιβλίο του Διαμαντόπουλου, προορισμένο για την δευτεροβάθμια εκπαίδευση τόσο του Ελληνικού Βασιλείου, όσο και για τα ελληνικά σχολεία της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας, δεν θα προβεί σε καμία σαφή αναφορά στην εξελικτική θεωρία.

Όπως και να είναι, η βιογραφία του Δαρβίνου θα διαβαστεί πολύ και θα προκαλέσει ποικιλία αντιδράσεων, (θετικών αλλά και αρνητικών), από το ελληνικό κοινό. Τα βασικά συμπεράσματα του έργου για την κοινή καταγωγή του ανθρώπου με τα υπόλοιπα ζώα, αλλά και για την ηθική (και αισθητική; ) ουδετερότητα της Φύσης, δεν θα είναι εύκολο να γίνουν άμεσα κατανοητά· η προτροπή του Μηλιαράκη, ότι «δεν πρέπει να φοβούμαστε την απογύμνωση του ανθρώπου από τις αποδοθείσες σε αυτόν εγγενείς ιδιότητες και πνευματικές περιβολές», ήταν πάρα πολύ, για την ορθόδοξη χριστιανική Ελλάδα του 1880 και όχι μόνο.

Η πρώτη (κακή) μετάφραση του βασικού έργου του Δαρβίνου, της Καταγωγής των Ειδών, θα γίνει το 1915, από τον Νίκο Καζαντζάκη. Θα ακολουθήσει μια καλύτερη, αυτή του Α. Παγκάλου, σαράντα ολόκληρα χρόνια μετά, το 1956, ένα βιβλίο που θα εκδοθεί από τον Γκοβόστη και θα σημειώσει περιορισμένη μάλλον εκδοτική επιτυχία, σχεδόν 100 χρόνια από την αρχική κυκλοφορία του θρυλικού βιβλίου του Δαρβίνου (1859).

Βιβλιογραφικά στοιχεία:

- Κάρολος Δάρβιν - William T. Preyer στο scribd (Τυπογραφείο της Ελλ. Ανεξαρτησίας, Αθήνα 1880).
- Physical Anthropology, Race and Eugenics in Greece (1880s–1970s), από τη Σεβαστή Τρουμπέτα στη σειρά Balcan Studies Library, από τις εκδόσεις Brill (Leiden - Boston, 2013).
- «Φυλετικές θεωρίες στην Ελλάδα». Συλλογικό έργο από τις εκδόσεις του Πανεπιστημίου Κρήτης και τις εκδόσεις της Φιλοσοφικής Σχολής του ιδίου Πανεπιστήμιου, Αθήνα 2017, με υπότιτλο: «Προσλήψεις και χρήσεις στις επιστήμες, την πολιτική, τη λογοτεχνία και την Ιστορία της Τέχνης, κατά τον 19ο και 20ο αιώνα».
- Κριμπάς Κ.: Θραύσματα κατόπτρου, Θεμέλιο, Αθήνα 1993.
- Μια απόπειρα συγγραφής της βιογραφίας του Δαρβίνου, στον (Νέο) Ριζοσπάστη της 17ης Απριλίου 1932, αφιερωμένη στα 50χρονα από τον θάνατο του επιστήμονα. Δημοσιεύτηκε μόνο του Α' Μέρος. Ο συγγραφέας του άρθρου δεν αναφέρεται σαφώς, αλλά πιστεύεται ότι είναι η κυρία Γαϊτάνου-Γιαννιού Αθηνά, πρωτοπόρα στο ελληνικό φεμινιστικό και σοσιαλιστικό κίνημα για πολλές δεκαετίες.
Άβαταρ μέλους
karhergr
Crazy poster
 
Δημοσ.: 7148
Εγγραφη: Δεκέμβριος 14th, 2005, 8:11 am
Το μέλος karhergr, σύμφωνα με τους όρους χρήσης που αποδέχτηκε κατά την εγγραφή του, φέρει την αποκλειστική ευθύνη της παραπάνω δημοσίευσης, των απόψεων/θέσεων που εκφράζονται μέσω αυτής, καθώς και την επιλογή συνδέσμων που τυχόν συμπεριλαμβάνονται. Για άμεση επικοινωνία με τον διαχειριστή του phorum.gr στο email: admin(@)phorum.gr

Re: Σπυρίδων Μηλιαράκης, ο κοσμοπολίτης επιστήμονας

Δημοσίευσηαπό Yochanan » Δεκέμβριος 31st, 2017, 10:12 am

Δεν τον γνώριζα τον κύριο. +1 στον νήμα από μένα.
I Yochanan have foresuffered all
enacted in the same phorum thread
I who protested at the Berlin Wall
And toured in Europe with the Grateful Dead
Άβαταρ μέλους
Yochanan
Extreme poster
 
Δημοσ.: 29797
Εγγραφη: Ιούνιος 3rd, 2005, 7:01 pm
Το μέλος Yochanan, σύμφωνα με τους όρους χρήσης που αποδέχτηκε κατά την εγγραφή του, φέρει την αποκλειστική ευθύνη της παραπάνω δημοσίευσης, των απόψεων/θέσεων που εκφράζονται μέσω αυτής, καθώς και την επιλογή συνδέσμων που τυχόν συμπεριλαμβάνονται. Για άμεση επικοινωνία με τον διαχειριστή του phorum.gr στο email: admin(@)phorum.gr

Re: Σπυρίδων Μηλιαράκης, ο κοσμοπολίτης επιστήμονας

Δημοσίευσηαπό πατησιωτης » Δεκέμβριος 31st, 2017, 10:46 am

Υπάρχει δρόμος προς τιμήν του στα Πατήσια. :D


https://www.google.gr/maps/place/%CE%9C ... 23.7247817
πατησιωτης
Extreme poster
 
Δημοσ.: 49914
Εγγραφη: Μάιος 4th, 2007, 9:27 pm
Το μέλος πατησιωτης, σύμφωνα με τους όρους χρήσης που αποδέχτηκε κατά την εγγραφή του, φέρει την αποκλειστική ευθύνη της παραπάνω δημοσίευσης, των απόψεων/θέσεων που εκφράζονται μέσω αυτής, καθώς και την επιλογή συνδέσμων που τυχόν συμπεριλαμβάνονται. Για άμεση επικοινωνία με τον διαχειριστή του phorum.gr στο email: admin(@)phorum.gr


Επιστροφή στην Ιστορία

Μετάβαση στην αρχή της σελίδας

Μέλη σε σύνδεση

Μέλη σε αυτή την Δ. Συζήτηση: Gordian Knot και 25 επισκέπτες